Książka Tima Schwaba “Problem z Billem Gatesem. Rozliczenie z mitem dobrego miliardera” to efekt drobiazgowego śledztwa dziennikarskiego, które demaskuje kulisy działalności Fundacji Billa i Melindy Gatesów. Na 576 stronach autor pokazuje, jak charytatywna aktywność jednego z najbogatszych ludzi świata stała się narzędziem władzy, wpływu i budowania wizerunku. To lektura obowiązkowa dla tych, którzy chcą zrozumieć mechanizmy działania big techów, powiązania wielkiego kapitału z polityką oraz cenę, jaką płacą beneficjenci globalnych inicjatyw filantropijnych.
Książka Tima Schwaba “Problem z Billem Gatesem. Rozliczenie z mitem dobrego miliardera” ukazała się 29 października 2025 roku nakładem Wydawnictwa Insignis. To książka, która jest efektem drobiazgowego dziennikarskiego śledztwa – jak bardzo jest drobiazgowa, świadczy o tym liczba jej stron: 576, z czego sporą część zawierają przypisy. I nie może być inaczej – ktoś, kto poważyłby się napisać cokolwiek krytycznego o Billu Gatesie, nie mając na to dowodów, narażałby się na spotkanie z całym sztabem wytrawnych prawników. Ponieważ czytam sporo na temat big techów, ta książka wpisuje się w ten obszar moich zainteresowań.
Źródło: Wydawnictwo Insignis
“Problem z Billem Gatesem” nie dotyczy całokształtu działalności miliardera, ale wyłącznie wątków związanych z Fundacją Billa i Mellindy Gatesów. Tim Schwab opisuje, w jaki sposób działa Fundacja, w jakich obszarach się specjalizuje (edukacja, ochrona zdrowia, polityka szczepień, rolnictwo) oraz jakie są efekty prowadzonych przez nią działań. Wspomina o autokratycznym stylu zarządzania Gatesa czy narzucanej przez niego wizji świata, któa nie uwzględnia rzeczywistych potrzeb beneficjentów. Pokazuje też, jak działalność charytatywna stała się dla biznesmena – po odejściu z Microsoftu – kolejnym narzędziem sprawowania władzy i wywierania wpływu. A takżę narzędziem zmiany własnego wizerunku – z bezdusznego technokraty w podziwianego filantropa.
Książka jest napisana przystępnym, informacyjnym stylem, choć ilość szczegółów podawanych przez autora może przytłaczać. Brakowało mi podziału poszczególnych rozdziałów na podrozdziały – ilość szczegółow prezentowana w litym, zwartym tekście utrudniała mi zapamiętanie wszystkiego. Postać Billa Gatesa została zaprezentowana wielowymiarowo i wielowątkowo – jako ktoś, kto wywierał i wywiera ogromny wpływ na świat, ale kto jest silnie skupiony wyłącznie na realizacji własnych wizji. Nie tędy droga, panie Gates, sugeruje autor, z pomocą tak ogromnych pieniędzy można zrobić wiele dobrego, ale warto też słuchać innych ludzi.
Mnie ta książka skłoniła do niewesołych refleksji nad naturą świata i człowieka, a także dała dodatkowy wgląd w działalność big techów oraz w metody umacniania amerykańskiej dominacji w świecie za pomocą amerykańskiego kapitału. Wszystkie metody, które w swojej działalności stosują wielkie platformy internetowe, są już świetnie znane ich starszym kolegom po fachu. I dobrym kontekstem do tej lektury są książki krytyczne wobec działalności amerykańskich firm technologicznych czy ogólnie amerykańskich firm (bo sporo można też dowiedzieć się o działalności firm z tych branż, w które angażuje się Fundacja), wobec sposobu, w jaki Stany Zjednoczone dbają o swój prymat na świecie czy szerzej – opisujące związki wielkiego kapitału z polityką. Książka będzie zatem ciekawa dla zarządzających firmami, naukowców z obszarów ekonomii i zarządzania. Kolejnym ciekawym wątkiem jest sposób, w jaki Fundacja zarządza swoim wizerunkiem – autor opisał mechanizmy wpływu na media. Na liście są nawet tytuły zazwyczaj krytyczne wobec big techów. Dlatego warto, aby ““Problem z Billem Gatesem” przeczytali tez profesjonaliści i naukowcy specjalizujący się w budowaniu marek czy zarządzaniu wizerunkiem.
Tim Schwab “Problem z Billem Gatesem. Rozliczenie z mitem dobrego miliardera”, Wydawnictwo Insignis, Warszawa 2025.
Za książkę dziękuję Wydawnictwu Insignis.
