Petycje w internecie – raport o zachowaniach użytkowników

Petycje w internecie to kolejna sfera życia publicznego, która uległa cyfryzacji. Choć nawet na warszawskiej “Patelni”, która pełni funkcje agory, wciąż jeszcze kolekcjonowane są odręczne podpisy, sporo aktywności obywatelskiej dzieje się też w internecie. Przyjrzałam się temu zjawisku w oparciu o dane serwisów internetowych z petycjami, dostępne w badaniu Gemius/PBI. Tak powstał nasz firmowy (Polskie Badania Internetu, PBI) raport o petycjach online, “Serwisy z petycjami online”.

Kontrowersje wokół petycji

Petycje w internecie są tematem dość kontrowersyjnym. Gdy przygotowując raport, przeglądałam artykuły naukowe, sami ich autorzy nie byli zgodni, co do petycji online. Debatę naukową prze wiele lat torowało pojęcie “slaktywizmu”, które oznacza “aktywność społeczną lub polityczną polegająca na wykonywaniu działań, które wymagają niewiele wysiłku, takich jak podpisywanie internetowych petycji czy publikowanie wpisów w serwisach społecznościowych” (za: Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego). Jednak późniejsze badania pokazały, że angażowanie się w petycje to domena osób zaangażowanych w debatę polityczną również na inne sposoby – i w internecie, i poza nim.

Petycje w internecie – jak stworzyliśmy analizę

Nie rozstrzygając, po prostu przyjrzeliśmy się serwisom i ich użytkownikom, wykorzystując do tego celu badanie Gemius/PBI (a także wybrane dane z naszego poprzedniego badania, Megapanelu). Lista serwisów wybranych do analizy była dłuższa. Jednak wystarczająco duże, aby znaleźć się w wynikach naszego badania, okazały się trzy serwisy: petycjeonline.pl, avaaz.org i change.org. Trendy prześledziliśmy dla danych z kilku okresów: dane za miesiąc grudzień (lata 2014 – 2017), dane dla 15 miesięcy (czerwiec 2016 – wrzesień 2017) oraz dane dla I kwartału 2018, aby pokazać zmiany w liczbie użytkowników. Do stworzenia profilu demograficznego wybraliśmy dane z czerwca 2017, kiedy to ruch w serwisach z petycjami cechował się umiarkowanym natężeniem.

Profil użytkownika zaangażowanego w petycje

Trzy główne wnioski z analizy wyglądają tak:

  • petycje w internecie stają się popularne, gdy rośnie temperatura debaty politycznej – zwłaszcza podczas kampanii wyborczych i krótko po zmianie rządzących;
  • kobiety nieco chętniej odwiedzają ten typ serwisów – stanowią 54 proc. użytkowników, ale tutaj różnica nie jest zbyt duża;
  • bardziej zainteresowane petycjami są też osoby wykształcone i internauci w starszym wieku, co widać, gdy zestawi się dane użytkowników petycji online z danymi dotyczącymi internautów.

Co do kobiet – na podstawie danych dla innych typów serwisów, można zauważyć, że panie chętniej angażują się w aktywności o charakterze społecznościowym (np. serwisy społecznościowe i komunikatory), więc dlatego petycje mogą być dla nich atrakcyjne. Z kolei osoby starsze i osoby lepiej wykształcone są bardziej zainteresowane sytuacją polityczną w kraju, chętniej odwiedzają także serwisy z kategorii informacje i publicystyka – więc podpisywanie petycji jak najbardziej mieści się w obszarze ich zainteresowań.

Punkt wyjścia do dalszych badań…

Dane z naszej analizy na pewno warto byłoby skonfrontować z danymi dotyczącymi użytkowników tych serwisów, danymi sondażowymi czy informacjami z badań jakościowych, aby uzyskać pełny obraz sytuacji. To jednak temat do dalszych badań. Ciekawe byłoby sprawdzenie, jak to jest z motywacjami użytkowników serwisów z petycjami online i czy rzeczywiście są oni zaangażowani politycznie również w innych wymiarach aktywności internetowej i pozainternetowej. Chętnie zaangażuję się w taki projekt, o ile znajdą się chętni do współpracy.

A póki co, zapraszam do lektury raportu. Stąd można go pobrać: Raport serwisy z petycjami online.


Partnerzy