Metody i techniki badań w PR – metody badań społecznych

Punktem wyjścia do dalszego opisania metod i technik badawczych stosowanych w PR jest ogólny podział metod badawczych stosowany w naukach społecznych.

Tutaj każdy podręcznik metodologiczny podaje nieco inny podział – na przykład w niektórych analiza danych i analiza treści to jedna i ta sama metoda. Ja wolałam oddzielić analizę treści od analizy danych, że względu na duży udział technik pochodzących z zarządzania czy marketingu i stosowanych w PR (równocześnie z analizą treści przekazów pisemnych). Wobec tego opracowałam własny podział metod badawczych stosowanych przez nauki społeczne. Nie wgłębiam się tutaj w zagadnienia związane z paradygmatami nauk społecznych, które tworzą dodatkowe wytyczne dla stosowania tej czy innej metody. Chodzi mi o krótką charakterystykę samych metod. Oto ona:

  • analiza treści – systematyczna, ilościowa analiza danych, których źródłem są wszelkiego rodzaju zapisy archiwalne – na przykład dokumenty, zapisy audio i wideo, materiał fotograficzny;
  • analiza danych – systematyczna analiza danych ilościowych pochodzących z zestawień ilościowych czy raportów, zgromadzonych wcześniej na użytek inny niż cel prowadzenia badania, tutaj stosuje się często wskaźniki, zestawiające kilka różnych typów danych ilościowych;
  • badania sondażowe – są to badania ściśle ustrukturyzowane, z wykorzystaniem narzędzia w postaci kwestionariusza badawczego w kilku odmianach: np. ankiety internetowej, pocztowej, dołączanej do czasopisma, rozdawanej podczas wykładów, wypełnianej przez ankietera podczas rozmowy telefonicznej czy też w trakcie osobistej rozmowy z badanym. Mają zazwyczaj charakter ilościowy i nie oferują pogłębionych informacji, natomiast dobrze obrazują skalę i zasięg danego zjawiska. Są stosowane w badaniach opinii publicznej;
  • eksperyment – polega na wyborze grup osób następnie poddanych działaniom i obserwowania skutków tych działań. Koncentruje się na ustalaniu związków przyczynowych, jest najczęściej stosowany do weryfikowania teorii i związanych z nimi hipotez;
  • obserwacja – polega na dokonywaniu przez badacza pomiaru w warunkach naturalnych i rejestrowaniu go. Może być jawna i niejawna – w pierwszym przypadku badani wiedzą o fakcie prowadzenia na nich badania, w drugim natomiast nie są o nim informowani. Może być również uczestnicząca lub nieuczestnicząca – w pierwszym przypadku badacz obserwuje swoich badanych stając się częścią grupy, w drugim pozostaje osobą zewnętrzną;
  • indywidualny wywiad pogłębiony – polega na prowadzeniu rozmowy z badanym i uzyskiwaniu od niego opinii w interesujących badacza sprawach. Badacz nie posługuje się kwestionariuszem o konkretnej strukturze, a jedynie ogólnie nakreślonym zestawem zagadnień badawczych. Ten typ badania służy w zorientowaniu się co do skali i zasięgu badanego zjawiska (postępowanie typu „podróżnik”) lub pogłębieniu informacji na jego temat (postępowanie typu „górnik”);
  • zogniskowany wywiad grupowy – polega na prowadzeniu ustrukturyzowanej rozmowy skoncentrowanej wokół określonych zagadnień badawczych, w grupie wybranych osób. Poza rozmową, możliwe jest także zadawanie badanym wspólnych zadań do rozwiązania, aby uzyskać ich możliwie jednolite stanowisko w interesującej nas kwestii. Badanie jest prowadzone w warunkach sztucznych – badani są zapraszani do specjalnie zaaranżowanego pomieszczenia. Grupy badanych nie są większe niż kilkanaście osób.

W kolejnych częściach cyklu – bliższa charakterystyka metod, plusów i minusów ich stosowania, a także technik (czyli wersji tych metod) stosowanych w PR.

Zdjęcie pochodzi z serwisu sxc.hu


Partnerzy