Freakonomia – Steven D. Levitt, Stephen J. Dubner

czyli spojrzenie na prawa ekonomii od zupełnie innej strony.Czas choroby to czas nadrabiania książkowych zaległości. Sięgnęłam po jedną z książek z mojego dość obszernego stosiku branżowego. Miałam ją przeczytać już dość dawno, ledwo tylko wygrałam ją w konkursie Marketingu w Praktyce, ale wcześniej po prostu nie było czasu. „Freakonomia. Świat od podszewki” Stephena D. Levitta i Stephena J. Dubnera – jak zaznaczają sami autorzy – nie ma żadnego wątku przewodniego. O ile przewodnim wątkiem opowieści może być próba zrozumienia, jak ludzie rzeczywiście się zachowują. Książka zawiera kilka esejów, pokazujących ekonomiczne działania ludzi od zupełnie innej strony – niekiedy w sposób, który może budzić kontrowersje. Możemy się bowiem dowiedzieć, że:

  • gang handlarzy cracku w dużej mierze funkcjonuje jak legalne przedsiębiorstwo działające na zasadzie franczyzy;
  • nauczyciele w USA oszukują podczas szkolnych testów podobnie, jak zawodnicy Sumo w Japonii;
  • Ku-Klux-Klan przypomina agentów nieruchomości;
  • spadek przestępczości w Stanach miał związek ze wprowadzeniem legalnej aborcji kilkanaście lat wcześniej;
  • wiek matki powyżej 30 lat w momencie urodzenia dziecka ma wpływ na wyniki nauki tego dziecka w szkole, ale to, że matka nie pracowała między jego urodzeniem a pójściem do przedszkola – już zupełnie nie;
  • imię zdradza przynależność do określonej warstwy społecznej.

Może autorzy nie piszą aż tak wciągająco, jak wydawany w tej samej serii przez Znak Malcolm Gladwell, ale ich książkę dobrze się czyta. Zawiera mnóstwo interesujących informacji, danych, porównań czy prób analizy powiązań między pozornie odległymi zjawiskami. Zmusza do zadawania sobie wielu pytań, nierzadko niełatwych (jak chociażby o związek legalności aborcji z przestępczością). Pokazuje, że ekonomia to nie rzędy nudnych cyfr, tylko ciekawa nauka, która pozwala na wyjaśnienie niektórych ludzkich zachowań (na przykład, dlaczego pracownicy firm częściej są skłonni oszukiwać „pana kanapkę”, niż pracownicy małych firm) czy całych zjawisk społecznych (na przykład tego, czy agenci nieruchomości faktycznie działają na rzecz swojego klienta).

Stephen D. Levitt, Stephen J. Dubner, „Freakonomia. Świat od podszewki. Nowe, poszerzone wydanie światowego bestsellera”, Znak litera nova, Kraków 2011.